Strona Główna » Wiedza » Nie taki po prostu “trekkingowy” – różne rodzaje plecaków górskich

Wyprawowy, wspinaczkowy, trekkingowy – czym się różnią? Widzisz na stronie 80 modeli, nie wiesz, co oznaczają różne rodzaje plecaków górskich, po chwili wybierasz więc tylko interesujący Cię litraż i wpadający w oko kolor, bo komu by się chciało to analizować? Tymczasem różnice są i często mają spore znaczenie w użytkowaniu. Warto więc je znać, zanim wyda się konkretną sumę na nowy plecak! 

Różne rodzaje plecaków górskich 

Plecaki trekkingowe – zdecydowanie najpopularniejsze! 

 

Do tego trekkingowego “wora” z rozpędu często trafiają też wszystkie opisane niżej plecaki. Nie ma co dużo definiować – od lekkiego hikingu po konkretny trekking, przez wygodny plecak “do wszystkiego”, weekendowe podróże pociągiem i wyjścia do lasów. Pojemny, ale nie przytłaczający plecak z podstawowym wyposażeniem, który sprawdzi się rzecz jasna nie tylko w górach. Czego możesz oczekiwać od dobrego plecaka trekkingowego? 

  1. elementy wyposażenia w postaci pokrowca przeciwdeszczowego (zazwyczaj poza wersjami Lite) i kompatybilności z bukłakami na wodę 
  2. mniej lub bardziej rozbudowany system troczeń (na okoliczność kijków, maty i im podobnych) 
  3. dodatkowe mniejsze kieszenie ulokowane na zewnątrz plecaka na rzeczy podręczne, jak picie, przekąski, aparat. Popularna jest także frontowa przewiewna kieszeń na mokry ręcznik czy zmoczoną lub brudną odzież 
  4. Pojemność – od daypackowych maluchów po 60 litrów 

Uniwersalny plecak górski Deuter TrailDeuter Trail – przykład plecaka trekkingowego o bardzo uniwersalnym zastosowaniu, sprawdzi się zarówno na via ferratach, jak i… w podróży samolotem.

Systemy nośne plecaków trekkingowych – najważniejsze kryje się na tyłach! 

 

Plecaki zawsze prezentowane są od przodu – na sklepowych półkach czy internetowych zdjęciach prezentują właśnie swoje frontowe walory. Tymczasem to, co najważniejsze, schowało się po drugiej stronie. Zanim zaczniesz przeglądać dziesiątki modeli, zdecyduj, jaki system nośny wybierasz. Każdy producent ma swoje konstrukcje, ich ilość jest niekiedy przytłaczająca, ale prawda jest taka, że wszystkie możemy z grubsza podzielić na dwie grupy: 

 

Z siatką dystansującąBez siatki (zazwyczaj na bazie trójwymiarowej pianki)
++
najlepsza wentylacja plecówzwróć uwagę na kształt komory głównej – czasem wygięcie plecaka utrudnia spakowanie większych, płaskich przedmiotów, jak np. zeszyt A4bywają uznawane za bardziej wygodne w noszeniu (tylny panel jest dużo bardziej miękki)Im więcej pianek, tym bardziej “odizolowane” plecy – przy wysokich temperaturach trudno o efektywną wentylację 
Przy bardzo silnych podmuchach wiatru możesz poczuć nieprzyjemne “podwiewanie” nawet przy dużym obciążeniu ośrodek ciężkości zawsze pozostaje blisko ciała 

 

Oczywiście – jest to wyłącznie czysta teoria. Najważniejszym kryterium powinna być szeroko pojęta wygoda – stabilność i prawidłowe rozłożenie ciężaru, co najlepiej zweryfikować podczas przymiarki obciążonego plecaka. 

Różne systemy nośne popularnych plecaków w góryDwa flagowe systemy nośne Deutera – Aircontact (po lewej) oraz Aircomfort (w modelu Futura, po prawej)

Gregory Jade z siateczką na plecachW niektórych modelach, jak np. Gregory Jade, siateczka dystansująca jest obecna, jednak na tyle wkomponowana w całość systemy nośnego, iż plecak sprawia wrażenie przylegającego do pleców na całej powierzchni systemu nośnego (również bez uszczerbku dla pakowności, który czasem pojawia się w charakterystycznie wygiętych plecakach z siatką)

 

Na jakie udogodnienia w plecakach trekkingowych możesz zwrócić uwagę? 

 

Plecak to przede wszystkim komora główna i szelki, ale mogą się trafić też wygodne dodatki: 

 

  1. dolna komora przeznaczona na śpiwór. Czasem biwak trzeba przygotować w trybie pilnym. Namiot i mata najczęściej są na wierzchu, pozostaje więc szybki dostęp do śpiwora, który taka komora zapewnia. 
  2. alternatywne “wejścia” do plecaka. Oprócz tego tradycyjnego od góry, często pojawiają się zamki na froncie lub w dolnej części plecaka. Do doskonałe wyjście dla osób, które jako tako pamiętają, w które miejsce wcisnęły np. apteczkę, i mogą do niej dotrzeć bez wywlekania połowy bagażu. 

Plecak trekkingowy z dolną komorą na śpiwórUmieszczenie typowo biwakowego ekwipunku w dolnej, odseparowanej kieszeni, może znacznie przyspieszyć wieczorne przygotowania do noclegu! Na zdjęciu: Deuter Fox

 

Plecaki wyprawowe – giganty wśród wszystkich rodzajów plecaków górskich 

 

Często utożsamiane z plecakami trekkingowymi, mają jednak nieco zawężone przeznaczenie. Jeśli spojrzeć na to od strony anglojęzycznej, gdzie funkcjonuje podział na hiking, trekking, backpacking i mountaineering, to plecaki wyprawowe należy umieścić w przegródce “backpacking”. Czyli? Czyli długie trasy z pominięciem schronisk, za to z potrzebnym do życia ekwipunkiem na plecach. Ciuchy, spanie, jedzenie, kuchenka, uzdatnianie wody i te sprawy. W zależności od trasy, potrzeb i stopnia skompresowania bagażu mowa o widełkach litrażowych od 80 do około 120. 

Czym może pochwalić się dobry plecak wyprawowy? 

 

  1. Zazwyczaj – bardzo rozbudowany system nośny z potężnym pasem biodrowym, który ma co nieco do utrzymania. Często zdarza się, że takie systemy mają regulację wysokości (duży ciężar wymaga naprawdę dobrego dopasowania). 
  2. Dodatkowy mniejszy plecak. Nie jest to standardowe wyposażenie, jednak wiele modeli ma w siebie wkomponowany mniejszy daypack, który można wypiąć i oddalić się na lekko od pozostałych 30 kilogramów ekwipunku. 
  3. Pancerne materiały. Powiedzmy sobie szczerze – przy tej ładowności walka o lekkość jest już walką z wiatrakami, za to przyda się… wytrzymałość. Przy wyborze plecaka wyprawowego zwróć uwagę na rodzaj użytych materiałów i gęstość liniową włókna (brzmi enigmatycznie? Zapraszamy do tekstu Parametry odzieży technicznej – co mówią cyferki). Tego typu plecaki mogą mieć dno z materiału o gęstości liniowej włókna nawet 1000 denierów, co nie jest wcale fanaberią. Mowa o modelach, które swoje kosztują, więc nikt nie chciałby powtarzać zakupu po kilku wyjazdach! 

Duży plecak wyprawowy w góry

Plecak wyprawowy Deuter od tyłuNajsłynniejszy plecak wyprawowy Deutera – Aircontact (w wersji Pro). Niezły kawał plecaka do noszenia, ale dzięki rozbudowanemu i regulowanemu systemowi nośnemu nawet większy ciężar można ponieść sprawnie.

Bardzo duży plecak transportowyGregory Baltoro to plecak bardzo duży, ale w środku znajdziesz kieszeń na bukłak, która jest… małym plecakiem

 

Czy plecak wyprawowy nie nadaje się na weekendowy trekking? 

 

Nie musisz załadować go po korek, nie będzie więc ważył dużo, jednak przy takim niedopakowaniu ciężko będzie utrzymać w ryzach środek ciężkości, a co za tym idzie – równowagę. W nagłych przypadkach, awaryjnie, można oczywiście z niego skorzystać, ale o wygodę będzie ciężko. 

 

Plecaki alpinistyczne i zimowe – zdecydowanie zawężone rodzaje plecaków górskich 

 

Na pierwszy rzut oka bliźniaczo podobne do trekkingowych, jednak detale zdradzają ich przeznaczenie. Ze względu na wyposażenie mogą się wyraźnie specjalizować albo w turystyce wysokogórskiej, albo w sportach zjazdowych, na ogół jednak mają ze sobą sporo wspólnego: 

  1. miejsce do troczenia konkretnych sprzętów: czekana, nart, deski, liny, szpeju itp. Wybierając plecak planuj, jak chcesz się pakować – na ile czekanów przewidziano miejsce? W jakiej konfiguracji lubisz troczyć narty? 
  2. dedykowane kieszenie na sprzęt lawinowy czy inny sprzęt zimowy, np. wzmocniona mechanicznie kieszeń do transportu raków 
  3. takie plecaki mają być z założenia lekkie, a skoro nie można oszczędzać na wytrzymałości materiału, to często rezygnuje się z dodatków takich jak pokrowiec przeciwdeszczowy 
  4. w przypadku plecaków zimowych system nośny często posiada dodatkowe zabezpieczenia kręgosłupa, które w razie upadku mają szansę zminimalizować urazy 
  5. osobną grupą są plecaki lawinowe z wbudowaną poduszką powietrzną, która ma za zadanie utrzymać ofiarę na powierzchni lawiniska 

Plecaki zimowePo lewej przykład plecaka skiturowego (Deuter Freerider Lite), a po prawej – plecak lawinowy Ortovox Ascent z poduszką bezpieczeństwa 

Plecaki wspinaczkowe – w tym wypadku mniej znaczy więcej! 

 

Tutaj cechy wyróżniające są w zasadzie dwie: 

  1. smukły kształt pozbawiony bocznych kieszeni i z mocno ograniczonym troczeniem 
  2. system nośny blisko ciała (tutaj nie ma mowy o przewiewnych siateczkach dystansujących)

Górski plecak wspinaczkowyJeden z popularniejszych modeli przeznaczonych do wspinaczki – Deuter Guide 

 

Sytuacja zmienia się, jeśli mowa o plecaku typowo “pod ścianę”. Tutaj system nośny schodzi już na dalszy plan. Chcesz szybko wrzucić do środka szpej, a na miejscu równie szybko wszystko wyrzucić. Następnie plecak będzie piąć się za Tobą w górę, finezyjnie podpięty i nieregularnie obijający się o skałę. Priorytet jest więc tutaj oczywisty – wytrzymałość materiału! Dlatego wszystkie dodatkowe gramy idą właśnie w tym kierunku (kosztem chociażby systemu nośnego). 

Plecak do transportu sprzętu wspinaczkowegoPlecak typowo transportowy stworzony z myślą o szpeju: Black Diamond Creek

 

Plecak rowerowy – nie tylko zwiększona wentylacja pleców 

 

Zwiększone tempo, większa potliwość – dlatego plecaki rowerowe bardzo często mają doskonale wentylowane elementy systemów nośnych, np. “siatkowane” szelki czy pasy biodrowe. To jednak nie jedyny wyróżnik tego rodzaju plecaków! 

 

  1. plecak rowerowy inaczej “leży” – sylwetka nie jest w pionie, tak jak podczas chodzenia, dlatego pas biodrowy plecaka rowerowego wypada zazwyczaj nieco wyżej, tak, aby plecak pozostał na plecach i nie schodził do bioder. Różnice te zacierają się w przypadku większych modeli, takich dochodzących nawet do 30 litrów pojemności 
  2. tego rodzaju plecaki powinny mieć na stanie dwa pokrowce: przeciwdeszczowy i na kask (albo chociaż kompatybilność z pokrowcem na kask, który można dokupić)
  3. w bardziej doposażonych modelach znajdziesz kieszeń dedykowaną na reparaturkę rowerową, zazwyczaj z szerokim, wygodnym dostępem 
  4. plecaki przeznaczone do enduro mogą się pochwalić dodatkowym zabezpieczeniem kręgosłupa, które co prawda nie gwarantuje wyjścia cało z każdego upadku, ale znacznie zwiększa szansę na dalszą sprawność ruchową 
  5. wisienka na torcie – odblaski. W przypadku plecaków rowerowych raczej must-have! (Często w parze z uchwytem na lampkę) 

 

Różne rodzaje plecaków górskich - rowerowychPlecaki rowerowe: wersja “na lekko” – Deuter Race, po prawej – wersja wszystkomająca – Deuter Trans Alpine

Wstępna selekcja już za Tobą. Jeśli już wiesz, które rodzaje plecaka Ci odpowiadają, czas na… przymiarkę. Przymierz sporo modeli i zawsze z obciążeniem (wskazówki znajdziesz w tekście Jak dopasować plecak do pleców?). Z plecakiem jak z butami – musi Ci być wygodnie! 

Autorka: Iwona Styperek

 

 

Udostępnij